රජයේ මුදල් ගසාකා ගොවියාගේ සාක්කුවටත් විදින පොහොර සහනාධාරය

ලසන්ත රුහුණගේ

2018 යල කන්නයේ සිට ගොවීන්ට ලබාදෙන පොහොර සහනාධාරයේ ප්‍රතිපත්තිය සංශෝධනය කිරීමට 2018 මාර්තු 27 දින රැස්වූ කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කර තිබුණි. ඒ අනුව 2016 යල කන්නයේ සිට ගොවීන්ට පොහොර සහනාධාරය වශයෙන් ලබා දුන් මූල්‍ය ප්‍රදානය නවතා දැමේ. මේ මූල්‍ය ප්‍රදානය යටතේ වී වගා කරන ගොවීන්ට එක් කන්නයකට හෙක්ටයාරයකට රුපියල් 12500 බැගින් උපරිම හෙක්ටයාර දෙකක් සඳහා මූල්‍ය ආධාරයක් ලැබුණු අතර අනෙකුත් භෝග සඳහා ගොවියෙකුට වසරකටම ලැබුණේ රුපියල් 10,000ක මුදලක්ය.
ඉහත සඳහන් කැබිනට් මණ්ඩල තීරණය අනුව ඉදිරියේදී ගොවීන්ට ලබාදෙන මුදල් ප්‍රදානයන් නතර වන අතර වී වගා කරන ගොවියෙකුට එක් කන්නයක් සඳහා උපරිම හෙක්ටයාර දෙකක් සඳහා (අක්කර 5ක්) කිලෝ ග්‍රෑම් 50 බැගින් වූ පොහොර මිටියක් රුපියල් 500ක මිලකට ගොවිජන සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව හරහා ලබාදීමට තීරණය කර ඇත. වී වගා නොකරන අනෙකුත් ගොවීන්ට කිලෝ ග්‍රෑම් 50ක පොහොර මිටියක් රුපියල් 1500 සහනාධාර මිලකට විවෘත වෙළෙඳපොළෙන් මිලදී ගැනීමට හැකිවන ආකාරයට කටයුතු සලසන බවත් කැබිනට් මණ්ඩල තීරණයේ සඳහන්ය.
මේ අනුව පෙනෙන්නේ රජයෙන් සහන ලෙස ලබාදෙන පොහොර සඳහා මින් ඉදිරියට ගොවීන්ට යම්කිසි මුදලක් වැය කරන්නට සිදුවන බවය. එම තත්ත්වය එසේ තිබියදී රජයද ගොවීනට පොහොර ලබාදීම වෙනුවෙන් පොහොර ආනයනය සඳහා අතිවිශාල මුදලක් වැය කරන බව පෙනේ. 2018 යල කන්නය සඳහා පොහොර මිලදී ගැනීම වෙනුවෙන් 2018 මාර්තු මස 20 දින රැස්වූ කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණයක් ගෙන ඇති අතර ඒ අනුව ග්‍රැනියුලා වර්ගයේ යූරියා, පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් එකක් ඇමරිකානු ඩොලර් 307.18 බැගින් මෙටි්‍රක් ටොන් 24,000ක්ද, ටීඑස්පී පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් එකක් ඇමරිකානු ඩොලර් 333.5 බැගින් මෙටි්‍රක් ටොන් 18,000ක්ද, එම්ඕපී පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් එකක් ඇමරිකානු ඩොලර් 315.85 බැගින් මෙටි්‍රක් ටොන් 18,000ක්ද මිලදී ගැනීමට නියමිතය.
මේ ඉහළ මිල ගණන් අනුව පෙනෙන්නේ රුපියල් 2500 සීමාවේ තබාගත යුතුයැයි රජය විසින්ම කියන හා මිල පනවා ඇති කිලෝ ග්‍රෑම් 50 පොහොර මිටියක් සඳහා ඊට වඩා වැඩි මුදලක් රජයට වැයවන බවයි.
අප මීට පෙර අවස්ථා කිහිපයකදීම පෙන්වා දී ඇති පරිදි මෙසේ රජය ගෙන්වන පොහොර මිල ඉහළ යෑමට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ ලෝක වෙළෙඳපොළේ පොහොර මිල ගණන් අඩු නිසි කලට පොහොර මිලදී ගැනීමට පසුගිය කාලය පුරාම රජය අසමත්වීමය. එමෙන්ම තෝරා ගත් සමාගම්වලට සැලකීම සඳහා දිගින් දිගටම ටෙන්ඩර් අවලංගු කිරීම හා එම සමාගම් තෝරා ගැනීම සඳහාම වූ සුවිශේෂී කොන්දේසි ටෙන්ඩර් සඳහා ඉදිරිපත් කිරීමය.
පොහොර වෙනුවට පොහොර මිලදී ගැනීම සඳහා රජය මූල්‍ය ප්‍රදානයන් ලබාදීම යටතේ වී ගොවීන් සඳහා 2016 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 13319.7ක් ලබාදී ඇති අතර 2017 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 11457.7ක මුදලක් ලබාදී ඇත. අනෙකුත් බෝග වගා කරන ගොවීන් සඳහා මූල්‍ය ප්‍රදානයන් වශයෙන් 2016 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 263.5ක් හා 2017 වර්ෂයේදී රුපියල් මිලියන 658.2ක් ලබාදී ඇත.
2018 යල කන්නය සඳහා පොහොර මිලදී ගැනීමට රජය දැරීමට යන මිල ගැන අදහසක් ඇති කරගතහොත් එය මෙසේය. යූරියා පොහොර මිලදී ගැනීම සඳහා (ඩොලරය රුපියල් 155 ලෙස සැලකූ විට) රුපියල් මිලියන 1142යි. ටීඑස්පී පොහොර මිලදී ගැනීම සඳහා රුපියල් මිලියන 930 හා එම්ඕපී පොහොර මිලදී ගැනීම සඳහා රුපියල් මිලියන 881ක් වශයෙන්ය. මෙහිදී ගොවියා අතට පොහොර ලැබෙන තෙක් වූ ක්‍රියාවලියට අදාළ මිල ගණන් එකතු කර නැත. එම ක්‍රියාවලිය යටතේ පොහොර පැකට් කිරීම, ප්‍රවාහනය, ගබඩා කිරීම, බෙදාහරින්නන්ගේ ලාභ තීරුව, පොහොර ගෙන්වන රජයේ සමාගම් දෙකේ ලාභ තීරුව ආදී වශයෙන් තව විශාල මුදලක් ඊට එකතුවිය යුතුය.
කෙසේ වෙතත් 2017 වර්ෂයේ වී ගොවීන්ට ලබාදී ඇති මූල්‍ය ප්‍රදානය රුපියල් 2500ක මුදලක් සඳහා එක් පොහොර මිටියක් ලෙස සැලකූ කල පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් 229154ක සහනාධාරයක් රජය විසින් ගොවීන්ට ලබාදී ඇත. ඒ අනෙකුත් භෝග සඳහා ලබා දුන් සහනාධාරයට අදාළ පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් ගණන නොමැතිවය. දළ වශයෙන් රජය 2018 වසරේ යල මහ කන්න දෙක සඳහා පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් 200000ක් මෙටි්‍රක් ටොන් එකක් ඇමරිකානු ඩොලර් 300ක මිලකට ආනයනය කරනවා යැයි උපකල්පනය කළහොත් ඒ සඳහා වැය කරන මුදල රුපියල් මිලියන 9300ක් වශයෙන් ගත හැකිය. ඒ අනුව පෙනෙන්නේ ගොවීන්ට මුදල් ප්‍රදානයක් ලබා දුන්නද රජය පොහොර ආනයනය කර බෙදා දුන්නද වසරකට වැයවන මුදල ඒ ආකාරයෙන් වැයවන බවය.
එහෙත් අප දැන් සාකච්ඡා කරන මාර්තු 27 දින කැබිනට් මණ්ඩල තීරණය අනුව සිදුවී ඇත්තේ රජයේ වියදමට අමතරව ගොවීන්ටද සහන මිල පොහොර වෙනුවෙන් විශාල මුදලක් දරන්නට සිදුවීමය. 2017 වර්ෂයේ රජයේ මූල්‍ය ප්‍රදානය යටතේ ගොවීන්ට ලබා දුන් සහනය පොහොර මෙටි්‍රක් ටොන් 200000ක් ලෙස සැලකූ විට මෙම වර්ෂයේ එම පොහොර ප්‍රමාණය ලබාගැනීම වෙනුවෙන් වී ගොවීන් විසින් රුපියල් මිලියන 2000ක පමණ මුදලක් සිය සාක්කුවෙන්ද වියදම් කළ යුතුය. එය අනෙකුත් භෝග වගා කරන ගොවීන් විසින් කිලෝ ග්‍රෑම් 50 පොහොර මිටියක් සඳහා වැය කළ යුතු රුපියල් 1500ක මුදලත් සමගද ගණන් බැලූ විට ගොවීන් පොහොර සහනය සඳහා වියදම් කරන මුදල තවත් රුපියල් මිලියන ගණනකින් වැඩිවන්නේය.
ඒ අනුව බැලූ විට පොහොර සහනාධාරය වශයෙන් රජය වැය කරන මුදලත්, එම සහනාධාරය ලබාගැනීම සඳහා ගොවියා වැය කරන මුදලත් සමග ගත්විට මෙම පොහොර සහනාධාරය වූ කලී රජයේ මුදල්ද අසීමිත ලෙස නාස්ති කරන හෝ ගසාකන ක්‍රියාවලියක් මෙන්ම ගොවියාගේ සාක්කුවටද විදින ක්‍රියාවලියක් බව කිව යුතුය.