දේශීය කිරි වැඩි කිරීම බොරු ව්‍යාපෘතියක්

කෝසල කුරුවිට බණ්ඩාර

කිරි නිෂ්පාදනයෙන් රට ස්වයංපෝෂිත කිරීම සහ කිරිපිටි ආනයනය අඩු කිරීම සඳහා 2010 සිට 2017 දක්වා රජයන් අවුරුදු 8ක් සඳහා රු. මිලියන 7673.3ක් වැය කර ඇතත් 2011 දී කිරිපිටි මෙටි්‍රක් ටොන් 84.02ක් ආනයනය කළ ශ්‍රී ලංකාව 2017 දී මෙ.ටො. 93.12 ක් ආනයනය කර තිබේ.

මේ අනුව කිරි ලීටරයක නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සඳහා වැය කර අති මුදල රු. 51.63කි.

දියර කිරි ප්‍රචලිත කිරීම සඳහා එම කිරි අලෙවි සැල් 1250ක් ස්ථාපිත කිරීමට 2004දී සැලසුම් කර තිබුණත් 2013 දෙසැම්බර් 31 වන විටත් ආරම්භ කර තිබී ඇත්තේ අලෙවි සැල් 685ක් පමණි. පශු සම්පත් සංවර්ධන මණ්ඩලය එයින් 283ක් ආරම්භ කර තිබුණේ ශක්‍යතා අධ්‍යනයකින් තොරව වන අතර එම නිසා 2017 වසර අවසන් වන විට එයින් ක්‍රියාත්මකව තිබී ඇත්තේ 34ක් (12%ක්) පමණි. පළාත් මට්ටමින් ආරම්භ කර තිබූ අලෙවි සැල් 402න් 2016 වසර අවසන් වන විට ක්‍රියාත්මක වූයේ 112ක් (28%ක්) පමණි.

කිරි ගවයින් 20000ක් ආනයනය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක වුවත් ඒ සඳහා නිසි ප්‍රතිපත්තියක් නොතිබු බව විගණකාධිපති වාර්තා පෙන්වා දෙයි. මෙය වඩාත් අවදානම් සහිත ව්‍යාපෘතියක් බව ජාතික ක්‍රම සම්පාදන දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කර තිබූ අතර ආනයනය කරන ගවයන්ගේ රෝග දේශීය ගවයන්ට පමණක් නොව මිනිසුන්ටද වැළදිය හැකි බව සත්ව නිෂ්පාදන හා සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. ඒ බව නොසලකා පශු සම්පත් මණ්ඩලය 2015දී කිරි ගවයින් 4500ක්ද, 2017දී 3024ක්ද ආනයනය කර ඇත. තවත් 15000ක් ගෙන්වීම සඳහා ග්‍රාමීය ආර්ථික අමාත්‍යංශය 2018 මැයි මාසයේදී පුවත්පත් දැන්වීමක්ද පළ කර තිබුණි.

එයින් 2019 හා 2020 දී ගෙන්වීමට නියමිත සතුන් 12500ක් සඳහා ද කොන්ත්‍රාත්කරුට රු. මි. 1749.67ක අත්තිකාරමක් ගෙවීමෙන්, සැපයීමට පෙර රජයේ මුදල් විදේශීය සැපයුම්කරුවකුට දීමෙන් රජය මුදල් අවභාවිත කර ඇත. ■